هوش مصنوعی و کاربرد آن در صنعت داروسازی

 هوش مصنوعی و کاربرد آن در صنعت داروسازی

کد مطلب: ۹۹۰۶۰۴۰۶
هوش مصنوعی، شاخه‌ای از علوم کامپیوتری است که به ساخت ماشین‌های هوشمندی می‌پردازد که بتوانند وظایف انسانی را بر عهده بگیرند. هوش مصنوعی تقریبا می‌تواند در هر زمینه‌ای از صنعت داروسازی و پزشکی، به ارتقا فرآیند تحلیل داده‌ها کمک کند.
عمده کاربرد هوش مصنوعی در صنعت داروسازی، مربوط به استفاده از الگوریتم‌های از پیش تعیین شده است.
این الگوریتم‌ها به انجام بهتر و سریع‌تر کارهایی از قبیل کشف و توسعه داروهای جدید، بررسی بیماری‌ها و … کمک می‌کنند.
در حال حاضر بیش از نیمی از شرکت‌های بزرگ دارویی جهان، بر روی استراتژی‌های جدید برای استفاده از هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری می‌کنند. امروزه هوش مصنوعی می‌تواند در طراحی دارو، مطالعات بالینی و هم‌چنین مارکتینگ محصولات دارویی مفید واقع شود.

برای آشنایی با این کاربردها با تیم تحلیلی دارو و سلامت شتابدهنده هنام تا پایان این مقاله همراه باشید!

هوش مصنوعی چیست؟

هوش مصنوعی و صنعت داروسازی -1

واژه هوش مصنوعی نخستین بار در سال ۱۹۵۶ اختراع شد. اما در سال‌های اخیر با توجه حجم انبوه داده‌ها و توسعه علوم کامپیوتری، محبوبیت بیشتری یافته است.
هوش مصنوعی در واقع یک علم میان‌رشته‌ای با رویکردهای مختلف است.
پیشرفت در زمینه علوم ماشینی و یادگیری عمیق (deep learning)  باعث تغییرات چشمگیر در تکنولوژی شده است.
در فیلم‌ها و رمان‌های تخیلی هالیوود، هوش مصنوعی بیشتر در قالب ربات‌های شبیه انسان که جهان را تصرف می‌کنند، نشان داده می‌شود. در واقعیت هوش مصنوعی چندان ترسناک یا کاملا هوشمندانه نیست. این تکنولوژی تکامل یافته است تا بتواند در صنایع مختلف از جمله صنعت داروسازی، تحولات سودمندی ایجاد کند.
در ادامه با انواع کاربردهای هوش مصنوعی در صنعت داروسازی آشنا خواهیم شد.

کشف داروهای جدید:

هوش مصنوعی می‌تواند در واحد R&D شرکت داروسازی، طراحی و شناسایی مولکول‌های دارویی و ارزیابی مولکول‌های دارویی مورد استفاده قرار گیرد.

کشف دارو و صنعت داروسازی-2

مطالعه‌ای که توسط موسسه تکنولوژی ماساچوست (MIT) انجام شد، نشان داد که فقط ۱۳.۸ درصد از داروها کارآزمایی بالینی را با موفقیت طی می‌کنند.
انجام مطالعات بالینی برای هر مولکول دارویی برای شرکت بین ۱۶۱ میلیون تا ۲ میلیارد دلار هزینه به جا می‌گذارد.
بنابراین استفاده از هوش مصنوعی در صنعت داروسازی کمک می‌کند تا در کنار افزایش میزان موفقیت، هزینه‌ها نیز کاهش یابند.
صرفه جویی در زمان، امکان ارائه گزینه‌های درمانی بیشتر و تولید داروهای ارزان‌تر نیز از دیگر مزایای آن است.

درمان بیماری‌های نادر:

کاربرد هوش مصنوعی-3

هوش مصنوعی در یافتن درمان مناسب برای بیماری‌هایی نظیر آلزایمر، پارکینسون و بیماری‌های نادر بسیار کمک کننده است. حدود ۹۵ درصد از بیماری‌های نادر، داروی تایید شده مشخصی ندارند.
در گذشته سرمایه‌گذاری بر روی داروهای بیماری‌های نادر برای شرکت‌های دارویی صرفه اقتصادی نداشت.
امروزه با هوش مصنوعی و صرفه‌جویی در هزینه و زمان، شرکت‌ها به سرمایه‌گذاری در این حوزه‌ها نیز علاقه‌مند شده‌اند.

کاربرد هوش مصنوعی در پارکینسون:

هلدینگ Tancent با استفاده از هوش مصنوعی یک اپلیکیشن برای مبتلایان به پارکینسون طراحی کرده است.
این اپلیکیشن بر روی تلفن همراه نصب شده و با استفاده از دوربین گوشی، حرکات دست بیمار را ثبت می‌کند.
در صورت تغییر در رفتار، اپلیکیشن اطلاعات را برای پزشک ارسال می‌کند تا دوز داروهای مورد استفاده را متناسب شرایط جدید تغییر دهد. با استفاده از این اپلیکیشن مدت زمان تشخیص این ناهنجاری‌های رفتاری از ۳۰ دقیقه، به ۳ دقیقه کاهش یافته است.

کاربرد هوش مصنوعی در آلزایمر:

شرکت Verge Genomics با جمع‌آوری و تجزیه و تحلیل خودکار داده‌ها با کمک هوش مصنوعی، به دنبال یافتن راه‌حل‌هایی برای آلزایمر است.
یکی از دلایل شکست در فرآیند کشف دارو، این است که در هر مطالعه فقط یکی از ژن‌های دخیل در بیماری مورد هدف قرار می‌گیرد. شرکت Verge از تکنولوژی‌هایی نظیر آنچه در موتورهای جستجوی گوگل وجود دارد، استفاده می‌کند.

با بهره‌گیری از این تکنولوژی، به طور همزمان صدها ژن دخیل در بیماری بررسی شده و دارویی کشف می‌شود که بتواند همه این ژن‌ها را هدف قرار دهد.
این پلتفرم برای بیماری‌های عصبی طراحی شده و می‌تواند در کنار کاهش هزینه فرآیند کشف دارو، اثرات داروهای جدید بر روی بیمار را نیز پیش‌بینی کند.

افزایش پایبندی به درمان:

پایبندی به درمان مساله بسیار مهمی در مطالعات داروسازی است. شرکت‌های دارویی در مطالعات کارآزمایی بالینی از افراد داوطلب واجد شرایط استفاده می‌کنند. در صورتی که این بیماران از قوانین پیروی نکنند، از مطالعه کنار گذاشته می‌شوند. اگر این افراد شناسایی نشده و در مطالعه باقی بمانند، باعث ایجاد خطا در نتایج خواهند شد.
بنابراین برای داشتن یک مطالعه بالینی موفق، باید تمام شرکت‌کنندگان در طول مطالعه دوز مناسبی از یک داروی خاص را مصرف کنند.
در روش معمول، پایبندی بیمار به درمان با استفاده از فرم‌هایی که توسط خود بیمار تکمیل می‌شود، مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. در این حالت هیچ صحتی برای تایید مصرف دارو توسط بیمار وجود ندارد. هم‌چنین احتمال خطای عمدی برای نشان دادن پایبندی بیشتر به دارو وجود دارد.

پلتفرم آمریکایی AiCure برای حل این مشکل یک الگوریتم کاربردی طراحی کرده است. این پلتفرم با استفاده از دوربین تلفن همراه افراد، از مصرف صحیح دارو توسط بیمار اطمینان حاصل می‌کند.
سیستم تشخیص چهره AiCure نیز تایید می‌کند که فرد مورد نظر در مطالعه، دارو را مصرف کرده است.
به این منظور مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۶ با اندازه‌گیری سطح خونی دارو در بیماران انجام شد.
این مطالعه نشان داد استفاده از هوش مصنوعی به میزان قابل توجهی پایبندی به درمان را در مبتلایان به اسکیزوفرنی افزایش داده است.
استفاده از AiCure باعث افزایش ۱۸ درصدی در پایبندی این بیماران به درمان شد.
هوش مصنوعی به صنعت داروسازی کمک می‌کند که مطالعات بالینی را سریع‌تر، کم هزینه‌تر و با خطای کمتری انجام دهد.

یافتن بیماران مناسب برای مطالعات بالینی:

مطالعات بالینی بخش جدایی ناپذیری از فرآیند کشف و توسعه داروهای جدید هستند؛ از این رو یافتن بیماران واجد شرایط برای این مطالعات، اهمیت بسیاری دارد.

مطالعات بالینی-4

هوش مصنوعی علاوه بر کمک به پردازش داده‌های به دست آمده از مطالعات، در این زمینه نیز کاربرد دارد.
شرکت Antidote با پردازش زبان طبیعی به ساده سازی پیچیدگی‌های شرایط ورود به مطالعات، کمک می‌کند.
بیمار با پاسخ دادن به یک سری سوالات ساده، لیستی از مطالعاتی که واجد شرایط آن‌ها است را دریافت می‌کند.
در حالت معمول داده‌های حاصل از پرسش‌نامه افراد، باید به فرمتی مناسب که برای کامپیوتر قابل تشخیص باشد، طبقه‌بندی شوند.
در پلتفرم Antidote بیمار به چند سوال ساده پاسخ داده و می‌تواند هر گونه اطلاعات اضافی را نیز درج کند؛ تفسیر این داده‌ها برای کامپیوتر تقریبا غیرممکن است؛ بنابراین این داده‌ها ابتدا با کمک هوش مصنوعی پردازش شده و سپس برای آنالیز آماده می‌شوند.
این پلتفرم به شرکت‌های داروسازی کمک می‌کند تا افراد واجد شرایط را برای مطالعات بالینی داروهای جدید خود بیابند.

هوش مصنوعی در مارکتینگ:

صنعت داروسازی مبتنی بر فروش محصولات دارویی است. هوش مصنوعی می‌تواند در اصلاح سبک بازاریابی و استراتژی‌های کسب و کار نیز موثر واقع شود.
یافتن کارآمدترین شیوه مارکتینگ و بازاریابی، بهترین راه افزایش درآمد و سودآوری برای شرکت‌ها است.
با به کارگیری هوش مصنوعی، شرکت می‌تواند مسیر جذب مشتری‌های خود را ترسیم کند. این امر به به شرکت کمک می‌کند تا تکنیک بازاریابی که هر مشتری تحت تاثیر آن بوده را شناسایی کند و بتواند آن‌ها را برای خرید، ترغیب کند.
شناسایی و بررسی نتایج این تکنیک‌ها برای تصمیم‌گیری در مورد ادامه یا تغییر در استراتژی‌ها ضروری است؛ بنابراین با تحلیل داده‌ها می‌توان پربازده‌ترین استراتژی‌های بازاریابی را طراحی کرد.
پیش‌بینی‌های هوش مصنوعی در این زمینه قابل اعتماد هستند و باعث صرفه‌جویی در زمان و هزینه شرکت می‌شود؛ به این ترتیب صنعت داروسازی به کارآمدترین شیوه‌های مارکتینگ دست خواهد یافت.

همان‌طور که دیدیم، هوش مصنوعی کاربرد‌های فراوانی در صنعت داروسازی دارد.

این تکنولوژی می‌تواند در کاهش هزینه‌ها، صرفه‌جویی در زمان، تولید داروهای جدید و بهبود شرایط مطالعات بالینی مفید واقع شود.
در واقع هوش مصنوعی، آینده‌ی صنعت داروسازی است. شرکت‌هایی که روی این تکنولوژی سرمایه‌گذاری می‌کنند، در آینده یک مزیت رقابتی ویژه خواهند داشت. متخصصین علوم پزشکی معتقدند در آینده‌ای نزدیک، هوش مصنوعی به طور گسترده وارد صنعت داروسازی شده و باعث پیشرفت این صنعت در زمینه‌های مختلف خواهد شد.

منابع:

تبلیغات دیجی کول

ملیحه عظیمی زاده

من ملیحه عظیمی زاده هستم، دانشجوی سال سوم داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران. مدتی هست که در حوزه‌ی تولید و بازاریابی محتوا فعالیت می‌کنم و به دیجیتال مارکتینگ و سئو علاقه‌مندم.

Write a Review

پیشنهاد می‌کنیم این‌ها را هم بخوانید:

1 نظر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *